2019/04/25

འཁོར་ལོ་བདུན་གྱི་སྦྱོར་ཐབས།



སྲོག་ལུས་སེམས་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་འཁོར་ལོ་བདུན་གྱི་རྣམ་གཞག་ཏུ་དྲིལ་བ། འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆ་སྙོམ་ལས་གཟུགས་གཞི་བདེ་ཐང་དང་། ནུས་སྟོབས། ཉམས་རྟོགས་འཕེལ་བར་བྱེད། 

1. རྩ་བའི་འཁོར་ལོ་འམ“མཱུ་ལ་དྷཱ་ར་ཅཀྲ(मूलाधार)”སྟེ་མཱུ་ལ་རྩ་བ་དང་ཨ་དྷཱ་ར་ནི་གཞིའོ། །
དོན: རྟེན་གཞིའི་རྩ་བ།
གནས: སྒལ་ཚིགས་སྒྲོམ་གཞི།
ཁམས: ས།
མཐུན་པོའི་སྦྱོར་བ (function): འཚོ་བ། བརྟན་པ། གཞི་རྩ་བརྟན་པ། བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན། ཡིད་ཆེས། མོས་གུས། ངང་རྒྱུད། གཟུགས་པོའི་ཆ་ལས། རྐང་པ།(རླ་མན་གྱི་ཆ་) རྐང་པ། སྒྱུ་ཆེན། སོ་བཅས་སོ།
མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ (Malfunction): ལྗིད་ཚད་ཀྱི་གནོད་སྐྱོན། རྩ་ཆུ་འགག་ནད། དཔྱི་མགོའི་དབང་རྩའི་ནད། གྲུམ་ནད། པུས་མོའི་ནད། རྒྱབ་གཟེར་བཅས་སོ། །
ཚོན་མདོག: དམར་པོ།
Muladhara Mandala.svgསྒྲ: དོ། (ཨ་ཐུང)
སྔགས: ལུཾའམ་ལུམ།
ཕྱག་རྒྱ:  གྱ་ན་མུ་དྲཱ་སྟེ་ (Gyana - ཟེར་བ་ཞིག་མ་རྙེད་པས་ཕལ་ཆེར་ཛྙ་ན་ཡིན་ནམ་བསམ།?) ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱ།
རེས་གཟའ: ཉི་མ།
སྒྱུ་སྐར: ས་གཞི།
ལྩགས་རིགས: ཞ་ནེ།
སེམས་ཚོར: ང་ཡིན།

2019/04/01

ཀིར་ཏི་པུར།


ཀིར་ཏི་པུར་འམ་གྲགས་པའི་གྲོང་ (कीर्तिपुर / Kirtipur) ནི་བལ་ཡུལ་གྱི་གནའ་བོའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། རྒྱལ་ས་ཀ་ཐ་མན་ཌུའི་ལྷོ་ནུབ་མཚམས་སུ་རི་དེའུ་ཞིག་གི་ངོགས་སུ་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། གནས་འདི་ནི་རྒྱལ་སའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་རི་གྲོང་ལྔ་ཞེས་གྲགས་པའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་ལ་ཧིན་དྷུ་དང་ནང་པ་གཉིས་ཀའི་གནས་གྲགས་ཅན་དུ་བརྩི། རི་གྲོང་གཞན་བཞི་ནི་ཀ་ཐ་མན་ཌུ་ (Kathmandu) དང་། ལ་ལིཏ་པུར་ (Lalitpur) བྷཀ་ཏ་པུར། (Bhaktapur) མ་དྷྱ་པུར་ཐི་མི། (Madhyapur Thimi) བཅས་ཡིན། 

སྤྱི་ལོ་ 2008 ནས་བཟུང་གནས་འདི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཤེས་ཡོན་དང་ཚན་རིག་རིག་གཞུང་རྩ་འཛུགས་ (UNESCO) ཀྱི་ཚོད་ལྟའི་འཆར་གཞིའི་ཐོ་གཞུང་དུ་ཚུད་ཡོད་པར་བཤད།[1]

འཕགས་པ་ཤིན་ཀུན།

གནས་འདི་ནི་བལ་ཡུལ་མཆོད་རྟེན་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་གནའ་བོའི་བཟོ་བཀོད་ལས་གྲུབ་པའི་མཆོད་རྟེན་འཕགས་པ་ཤིང་ཀུན་ཡིན་ལ། འདིའི་མིང་ལ་དེ་ཝ་ན་ག་རིའི་ཡིག་གེ་ལྟར་ན་“སྭ་ཡམ་བྷུ་” (स्वयम्भू Swayambhu) དང་ནེ་པལ་གྱི་ཡི་གེ་ལྟར་ན་“སྺ་ཡཾ་བྷུ་” (स्वयंभू Swayaṃbhu) སྟེ་“རང་བྱུང་”ཞེས་གྲགས། བོད་སྐད་དུ་ཡོངས་གྲགས་ལ་“འཕགས་པ་ཤིང་ཀུན་”ཞེས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཤིང་རིགས་སྣ་ཚོགས་འདུས་པའམ། ཡང་ན་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་ཤིང་ཀུན་འདུས་པའི་དོན་ལ་གོ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། བལ་ཡུལ་ནེ་ཝར་མི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྐད་དུ་རང་བྱུང་གི་དོན་ལ་“སིན་གུ་” (Singgu) ཞེས་འབོད་པ་ལས་ཟུར་ཆགས་པ་ཡིན་སྲིད་ཚུལ་«ཤེས་རབ་ཀྱི་བུད་མེད་»❶ ཞེས་པའི་ཆེད་རྩོམ་ཞིག་ཏུ་བཤད་པ་དེ་འཐད་པར་སྣང་། གང་ལྟར་གནས་འདི་ནི་བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཀ་ཐ་མན་ཌུའི་ནུབ་རིའི་མཚམས་ཀྱི་དེའུ་འབུར་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་ཆགས་ཡོད། དེང་སང་གནས་འདིར་རྒྱ་བལ་བོད་གསུམ་གྱི་གཙུག་ཁག་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཅིང་གནས་མཇལ་བ་དང་ཡུལ་སྐོར་བ་ཧ་ཅང་མང་། གནས་འདི་ནི་དུས་རབས་བཅུ་བཞིའི་ནང་བརྩམས་པའི་བལ་པོའི་རྒྱལ་རབས་«གོ་པཱ་ལ་རཱ་ཇ་ཝཾ་ཤཱ་ཝ་ལཱི་» (Gopālarājavaṃśāvalī) ནང་གསལ་ལྟར་ན། རྒྱལ་པོ་མཱ་ན་དེ་ཝའི་ (Mānadeva (464–505) ཡང་མྱེས་ཀྱིས་བཞེངས་པར་གྲགས་པས། བལ་པོའི་ཡུལ་དུ་ད་ཡོད་ནང་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཆེས་ཐོག་མའི་གྲས་ཡིན་པར་སྣང་། ཉེ་ཆར་སྤྱི་ཟླ་ ༣ པའི་ཚེས་ ༢༣ ཉིན། ཁོ་བོ་དང་ཡུན་རིང་འགྲོགས་མྱོང་བའི་གྲོགས་མཆོག་དམ་པ་དོལ་པོ་བ་ཨོ་རྒྱན་དོན་འགྲུབ་ངེད་གཉིས་ཡུལ་སྐོར་དང་གནས་སྐོར་གཅིག་ལྕོགས་བྱས་ཏེ་འཁྱམས་མྱུལ་ལ་སོང་བས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་། 

❶ Allione, Tsultrim 1986.

2018/12/24

རྟ་ཤོད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།

ཁྱུང་རིག་འཛིན། ༢༠༡༨། ༡༡། ༠༧།
དེ་ཡང་བོད་མདོ་ཁམས་ཡུལ་དུ་སྨད་ཀྱི་ཏྲེ་ཤོད་དང་སྨར་ཤོད། བར་གྱི་དཔའ་ཤོད་དང་ལྗང་ཤོད། སྟོད་ཀྱི་དངུལ་ཤོད་དང་ནག་ཤོད་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པས་ཤོད་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་བརྩི་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་འདིར་ཁམས་སྟོད་ཁྱུང་པོའི་ལུང་ཚན་“རྟ་ཤོད་”ཅེས་པའི་ཡུལ་མིང་འདིར་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། ཐ་སྙད་འདི་ཆེས་མ་འཐའ་ཡང་འདི་ནས་ཡར་བརྩིས་པའི་ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་ཙམ་གྱི་སྔོན་ནས་ཡོད་པ་སྟེ།
རྟ་ཤོད་གཞུང་།
དེ་ཡང་ཐོག་མར་དུས་རབས་ ༡༠ དང་ ༡༡ པའི་བར་བྱོན་པའི་ཨ་མྱེས་བྱང་ཆུབ་འདྲེ་བཀོལ་ (968–1076) གྱིས་བརྩམས་པར་གྲགས་པའི་«རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་» (གངས་ཅན་རིག་མཛོད། ལྷ་ས། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1985, p. 30.18–19) ལས། “རུ་དཔོན་གྱིས་སུམ་ཅུ་པ་ [=སུམ་པ་?] རླངས་ཡུལ་གྱིམ་ཤོད་བྲག་ཤེལ་ལེ་རྒྱ་གར་གྱི་ཞོལ་རྟ་ཤོད་ལུང་དམར་”ཞེས་ཡུལ་ལུང་གི་ཁ་དོག་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ (p. 89.16–17) ལས། “རླངས་ཀྱི་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་རྩ་རྔུ་ལྷ་ཡི་རྡོ་རྗེས། རྟ་ཤོད་ལྷ་ཁང་ཐང་དུ་མཐའ་འདུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས།” ཞེས་རྟ་ཤོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་མིན་པར་རྟ་ཤོད་དུ་ཡོད་པའི་ས་གནས་བྱེ་བྲག་པ་“ལྷ་ཁང་ཐང་”གི་མིང་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ (p. 91.10–11) “རླངས་ཀྱི་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་རྩ་ངུ་རྟའི་ [= ལྷའི་] དབང་ཕྱུག་གིས། རྟ་ཤོད་རྩེ་རུ་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེ་བཙན་གྲགས་ [...] དམ་ལ་བཏགས་”ཚུལ་དང་། ཡང་ (p. 96.15–17) “སློབ་དཔོན་པད་མའི་བཀའ་བསྟན་བཅོས། དབུ་ཞྭ། ན་བཟའ། ཕྱགས་ [= ཕྱག་] གའུ་རྣམས་རྟ་ཤོད་ལྷ་ཁང་། ཆོས་སྟོན་ཐུགས་རྗེའི་གླིང་དུ་དབུས་ཀྱི་ཀ་ཆེན་ལ་ཁོལ་དུ་བཅུག་ནས། ཡི་དམ་དུ་བཞུགས། མཆོད་པ་ཕུལ་བ་ལ། ལྷོའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་ནད་ཕྱུགས་ནད་ཐམས་ཅད་ཆད་ནས་བཀྲ་ཤིས་པ་བྱུང་”ཚུལ་སོགས་རྒྱ་ཆེར་འཁོད་ཡོད།
    དེ་ནས་དུས་རབས་ ༡༢ ནས་ ༡༣ པའི་ནང་འབྲི་གུང་སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོས་ (1143–1217) མཛད་པའི་«ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་ཞལ་གདམས་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་»ལས། “རྟ་ཤོད་ཨ་ཙ་ར།” ཞེས་གསལ་བས་“རྟ་ཤོད་ཨ་ཙ་རའི་”ཕ་ཡུལ་ཕལ་ཆེར་ཁམས་ཁྱུང་པོ་ནས་ཡིན་པ་དང་། “རྟ་ཤོད་”ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་བརྡ་དག་འབྲི་ཚུལ་འདི་ག་རང་ཡིན་པ་མཚོན་ཐུབ།
    དེ་བཞིན་དུ་དུས་རབས་ ༡༣ དང་ ༡༤ བར་བྱོན་པའི་ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེས་ (1284–1339) མཛད་པའི་«འགྲོ་མགོན་རས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་» («རང་བྱུང་རྡོ་རྗེའི་གསུང་འབུམ་»པོད་བཞི་པའི་ཆོས་ཚན་དྲུག་པ།) ལས། “དབུས་སུ་བཞུད་པས་རྟ་ཤོད་རྣ་རྒྱང་ (རྨེ་རུའི་གནམ་ལ་ཡིན་ནམ་སྙམ།) དུ་བསྐྱལ་ནས། ས་སྨད་དུ་བཞུད་པར་གདའ།” ཞེས་གསལ།
    དེ་ནས་དུས་རབས་ ༡༨ པར་ཕེབས་པའི་ཀོང་སྤུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་ (1813–1899) བརྩམས་པའི་«ཟབ་མོའི་གཏེར་དང་གཏེར་སྟོན་གྲུབ་ཐོབ་ཇི་ལྟར་བྱོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་བཀོད་པ་རིན་ཆེན་བཻཌཱུརྻའི་ཕྲེང་བ་»ལས། རིག་འཛིན་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་སྐབས། “རྟ་ཤོད་དཀྱིལ་འཁོར་ཐང་སོགས་ནས་སྔ་ཕྱིར་ཟབ་གཏེར་མང་དུ་སྤྱན་དྲངས་པ་གཏེར་འབྱུང་ལས་གསལ།” ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་«འཚོ་བྱེད་ལས་དང་པོ་ལ་ཉེར་བར་མཁོ་བའི་ཟིན་ཏིག་གཅེས་པར་བཏུས་པ་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་»ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ་སྨན་གྱི་ནུས་པ་བཤད་པའི་སྐབས། “མུ་མེད་ [=མུ་མེན་] ནི་རྡོ་ལས་འབྱུང་བའི་སྔོ་ནག་གསེར་ཐིག་ཅན་མཆོག [....] འདི་རིགས་འབྲུམ་པ་ཡོད་མེད་སོགས་ཡུལ་ཁྱད་པར་གྱིས་སྣ་ཚོགས་འདུག་ཀྱང་ལྷོ་རྟ་ཤོད་ནས་འབྱུང་བ་བཟང་།” ཞེས་གསལ།
    དེས་རྗེས་དུས་རབས་ ༡༩ ནས་ ༢༠ (1880–1923/1925) བར་བྱོན་པའི་ཀཿཐོག་སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་«དབུས་གཙང་གནས་ཡིག་» (ཁྲིན་ཏུའུ། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2001, pp. 26.18–27.1) གྲགས་ཅན་མ་ལས། “ལྷོ་རྟ་ཤོད་ཀྱི་བུ་མོ་པདྨ་མཚོས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཉིན་གཅིག་གིས་འཐག་པའི་སྒ་སློས་རྟ་འཇག་མ་ཞེས་ངོ་མཚར་ཅན།” མཇལ་ཚུལ་པདྨ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་ཀྱི་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་འཁོད་ཡོད།
    དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་བཟང་ཉི་མས་བརྩམས་པའི་ (1904–1958) «ཀོང་ཐེའུ་རང་གི་ར་རྫོང་ཕབ་པ་འཛམ་གླིང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རྟོགས་བརྗོད་དཔལ་གྱི་བེའུ༔» («གསུང་འབུམ་ཀུན་བཟང་ཉི་མ་» vol. 25, fol. 44b6) ལས། “དེ་ནས་འཇང་ཕྲུག་གཡུ་ལྷ་ཐོག་འགྱུར་ཤར་ལྷོ་མཐོན་པོ་རི་དྲུག་ནས་བརྒལ་ཏེ་རྟ་ཤོད་རྡོ་རྗེའི་ཁྲ་སྒོ་མཐོན་པོ་ནས་གཟིགས་ཙ་ན་མཐོན་པོ་རྟ་རྣ་ཅན་གྱི་དམག་རྩི་ཤིང་ལས་ལྷུན་འཐུག་”ཞེས་དང་།
    ཁྱད་པར་དུ་སྤྱི་ཚོགས་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀ་བརྒྱུད་མྱོང་ཞིང་མཁྱེན་དཔྱོད་ཡངས་པའི་སྐུ་ངོ་ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ (b. 2009) «བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས་» (པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1995, p. 204.12–13) ལས། “སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ། རྒྱ་ར་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་དུ་གྲགས་པ་གྲུབ་ཆེན་ཤེས་རབ་ཕུན་ཚོགས། ཁྱུང་པོ་རྟ་ཤོད་དུ་འཁྲུངས། དགུང་གྲངས་རེ་དྲུག་ཆུ་སྤྲེལ་ལོ་གཤེགས།”ཞེས་རྟ་ཤོད་ཅེས་གསལ་བར་འཁོད། དཔེ་དེབ་འདི་ནི་ཆབ་མདོ་དགོན་པའི་བླ་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཁོད་པ་ཞེ་གཅིག་ཡིན།
    མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན་དུས་རབས་བཅུ་པ་ཡན་མན་ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་བར་དུ་ “རྟ་ཤོད་”ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་དང་བརྡ་དག་འབྲི་ཚུལ་འདི་ག་རང་ཡིན་པ་ཁུངས་ལྡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ཏུ་གསལ་ཡོད་པས། ད་ལྟ་གློ་བུར་དུ་རང་གི་ཚོར་སྣང་དང་དགའ་ཕྱོགས་ལ་བསྟུན་ནས་“ལྟག་ཤོད་”དང་། “སྟག་ཤོད།” “ཏག་ཤོད་”སོགས་གང་བྱུང་གིས་བཟོ་བཅོས་མ་བྱས་ན་བཟང་། ལོ་རྒྱུས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཏེ་བཟང་ངན་བར་གསུམ་གང་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཇི་བཞིན་འཁོད་དགོས་པ་ལས། དགའ་དང་མི་དགའི་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་དང་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ་སོགས་གང་ལ་ཡང་མི་རུང་བ་ངེས་པར་དུ་མཁྱེན་དགོས།
ཞོར་དུ་ཤོད་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲངས་འདྲེན་ནི།
དེང་དུས་བསྟན་འཛིན་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱིས་བྱས་པའི་«མེས་པོའི་བྱུང་བ་» (པེ་ཅིང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2007, pp. 86.15–87.3) ལས། “ད་ལྟ་ས་ཆ་དང་དངོས་སུ་ར་འཕྲོད་བྱུང་བ་ནི།
༡: ནགས་ཤོད། འབྲི་རུ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ས་ཆ་ཕལ་ཆེ་བ།
༢: སོག་ཤོད། སོག་གཡག་ལའི་ཁུལ།
༢: དཀར་ཤོད། སོག་རྫོང་ཁོངས།
༤: རེ་ཤོད། སོག་རྫོང་ཁོངས།
༥: རྒྱ་ཤོད། སྟོད་འབྲི་རུ་དང་སྨད་དཔལ་འབར།
༦: ས་ཤོད། དཔལ་འབར་རྫོང་ཁོངས།
༧: དཔའ་ཤོད། དཔལ་འབར་རྫོང་ཁོངས།
༨: རྒྱང་ཤོད། སྟེང་ཆེན་རྫོང་ཁོངས།
༩: གྱིམ་ཤོད། སྟེང་ཆེན་རྫོང་ཁོངས།
༡༠: རྟ་ཤོད །སྟེང་ཆེན་རྫོང་ཁོངས།
༡༡: གཡི་ཤོད་དམ་གཡང་ཤོད་ནི་རི་བོ་ཆེ་རྫོང་ཁོངས།
༡༢: དངུལ་ཤོད། ལྷོ་རོང་རྫོང་ཁོངས།
༡༢: རྔོད་ཤོད། མཛོ་སྒང་རྫོང་ཁོངས།
༡༤: ཟླ་ཤོད། ཆབ་མདོ་རྫོང་ཁོངས།
༡༥: ངོམས་ཤོད། ཆབ་མདོ་རྫོང་ཁོངས།
༡༦: མེ་ཤོད། སྡེ་དགེ་རྫོང་ཁོངས།
༡༧: སྨར་ཤོད། གོ་འཇོ་རྫོང་ཁོངས།
༡༨: ཀྲེ་ཤོད། དཀར་མཛེས་རྫོང་ཁོངས་ཞེས། དེ་ལྟར་ཁམས་མདོ་སྟོད་ནགས་ཤོད་ནས་སྨད་དཀར་མཛེས་བར་དུ་སྐབས་ཤིག་གཅིག་འགྱུར་གྱི་ས་བབས་དང་ཆུ་རྒྱུད་རིག་གནས་གཅིག་གི་སྒྲིག་གཞིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཞིག་ཡིན།

2017/12/08

སྒྲོལ་མ།

ཨོཾ་རྗེ་བཙུན་མ།
སྐྱ་རེངས་དང་པོ་དང་པོའི་དུས།།
བསིལ་རླུང་ཞིམ་པོ་ཞིམ་པོ་ལྡང་།།
དགུན་ཁ་དགུན་ཁའི་ནམ་དུས་ལ།།
དབྱར་ཁ་དབྱར་གྱི་ཆར་ཟིམ་འཇོ།།
སྣང་བ་སྣང་བའི་མེ་ལོང་ངོགས།།
སྒྲོལ་མ་དཀར་མོ་དཀར་མོའི་སྐུར།།
དྭངས་ལ་དྭངས་བའི་དད་པ་འཕྱོ།།
རེ་འདོད་མེད་པའི་རེ་འདོད་ནི།།
དད་པ་ནང་གི་དད་པ་ཡིན།།
དམ་ཚིག་ནང་གི་དམ་ཚིག་ཡིན།།
སྒྲོལ་མ་དམ་དུམ་གསེར་དམ་དུམ།།
“ཕྱག་འཚལ་བཀྲ་ཤིས་བྱས་”ནའང་བྱས།།
“གེ་སར་བྱི་ལོར་བྱུང་”ནའང་བྱུང་།།
ཕྲིན་ལས་དངོས་གྲུབ་ཐོགས་པ་མེད།།
“བུ་འདོད་པ་ལ་བུ་འཐོབ་”ན།།
བུ་མོ་འདོད་ནའང་ཅིས་མི་འཐོབ།།
རྟ་ལ་རེ་དང་སྒ་ལ་རེ།།
ཏཱ་རེ་ཏུཏྟ་རེ་ཡང་འདྲ།།
རེ་བ་ཐབས་ཅད་སྐོང་མཛད་མ།།
སྒྲོལ་མ་ཁྱེད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།
སེངྒེ་སྐྲག་མཛད་ཤིང་གོས་ཅན།།
གཏུན་ཆེན་གླང་པོ་དུལ་མཛད་མ།།
དགྲ་མེ་བཞིལ་བའི་ཆར་རྒྱུན་མ།།
དུག་སྦུལ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་སྒྱུར་མ།།
ཆོ་མ་རྐུན་དངངས་བྱེད་དཔལ་རྟུལ་མོ།།
བཙོན་རའི་སྒོ་ལྕགས་འབྱེད་བྱེད་མ།།
གྲུ་ལ་མཐུན་པའི་རླུང་སྡེབ་མ།།
ཤ་ཟ་འཇིགས་མཛད་རག་གྲི་ཅན།།
འཇིགས་པ་བརྒྱད་དང་བཅུ་དྲུག་ལས།།
སྐྱོབས་པའི་ལྷ་མོ་ཁྱེད་ལས་མེད།།
ཚེ་དཔལ་སྐྱེད་པའི་སྒྲོལ་མ་དཀར།།
ཕྲིན་ལས་མྱུར་བའི་སྒྲོལ་མ་ལྗང་།།
གནོད་པ་ཟློག་པའི་སྒྲོལ་མ་ནག།
དབང་སྡུད་སྒྲོལ་མ་དམར་ཡང་ཆོག།
རིག་བྱེད་མ་དང་ངོ་བོ་གཅིག།
ཤེས་རབ་ལྷ་མོ་དཀར་ཡང་ཆོག།
དབྱངས་ཅན་མ་དང་ཐ་མི་དད།།
ལྷ་མོ་ཁྱེད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།
བདག་གི་འདོད་དོན་འགྲུབ་པར་མཛོད།།
ཨོཾ་ཏཱ་རེ་ཏུཏྟ་རེ་ཏུ་རེ་སྭཱཧཱ།།
— ཁྱུང་ཨོ་རིག་འཛིན།

2017/11/15

ཨ་མ་དྲན་པའི་གདུང་ཚིག

ཨ་མའི་འཛུམ་ཞལ་ཁ་བའི་ལྗོངས་སུ་ལུས།།
ས་མཐའི་སེམས་པ་ཚ་བའི་འོབས་སུ་ལྷུང་།།
བཅུ་ཕྲག་གཉིས་ལྷག་ཀྱག་ཀྱོག་མི་ཚེ་འདིར།།
བསམ་བཞིན་བསམ་དུས་སྙིང་ནས་འཆི་མ་ཤོར།།

ཕ་དང་ཁུ་བོས་ལྔ་པའི་ལམ་ཆེན་བསྙེགས།།
གཅེན་མོ་དབང་མེད་རྒྱ་ཡུལ་ལོ་མང་འགྲིམས།།
ལྷག་ལུས་བུ་ཕྲུག་ཨ་མའི་གདོང་ལ་ཅེར།།
བསམ་བཞིན་བསམ་དུས་སྙིང་ནས་འཆི་མ་ཤོར།།

འཛུམ་པའི་ཞལ་ལ་རྒས་པའི་གཉེར་རིས་བརྩེཌ།།
སྨུག་པོའི་སྐྲ་ལོར་ཁ་བའི་མེ་ཏོག་བཞད།།
ད་དུང་བུ་ཕྲུག་སྐྱོང་བའི་དཀའ་སྡུག་ལ།།
བསམ་བཞིན་བསམ་དུས་སྙིང་ནས་འཆི་མ་ཤོར།།

ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱི་ཕྲོགས་པའི་ཁྱེད་ཉིད་ལ།།
སྐྱོབ་པའི་གཉེན་མེད་བྱམས་པའི་གྲོཌ་ཀྱང་མེད།།
དཀའ་སྡུག་ཀློང་དུ་འགྲེངས་པའི་སྐྱེས་མ་ལ།།
བསམ་བཞིན་བསམ་དུས་སྙིང་ནས་འཆི་མ་ཤོར།།

ཡུན་རིང་ས་མཐར་གྱར་བུའི་ཕྲུག་ལ།།
དྲན་པའི་མིག་ཆུ་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱི་ཁུར།།
བགྲང་གིས་མི་ལང་སེམས་ཀྱི་རྨ་ཁ་འདིར།།
བསམ་བཞིན་བསམ་དུས་སྙིང་ནས་འཆི་མ་ཤོར།།

རེ་བའི་མིག་ཟུང་སླར་འཛོམས་དུས་ལ་ཅེར།།
བྱམས་པའི་ལག་ཟུང་མཆོག་གསུམ་མདུན་དུ་བཏུད།།
བགྲང་བྱའི་རེ་སྒུག་སེམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་སྦས།།
བསམ་བཞིན་བསམ་དུས་སྙིང་ནས་འཆི་མ་ཤོར།།

འཇིག་རྟེན་འདི་ཡི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ།།
ཐམས་ཅད་རང་གི་ལས་ལས་འབྱུང་མོད་ཀྱང་།།
ལས་འདིས་ཁྱེད་ལ་བརྙས་བཅོས་ཆེ་དྲག་པས།།
བསམ་བཞིན་བསམ་དུས་སྙིང་ནས་འཆི་མ་ཤོར།།

— ཨ་བུ་ལོ་ལོས།

2017/11/13

སྣང་བ་དཀར་རྐྱང་། with English

རུས་པའི་རྐང་གི་ན་ཟུག་འགའ།།
སྐྲ་དཀར་མཉམ་དུ་སྦས་བཞག་ཡོད།།
གདོང་ལྤཌ་ལྷོད་པའི་ལྟེབ་སུལ་ལ།།
དབུར་ཏི་རྒྱག་ལ་འགྲོ་ན་བསམ།།

སྣང་བ་དཀར་རྐྱང་འཕྱོ་ཚུལ་ནི།།
མུ་ཏིག་འོད་དུ་འཚེར་བ་འམ།།
སྒྲོལ་མ་དཀར་མོ་བཞད་འདྲ་བས།།
རྨི་ལམ་ཡིན་པ་ཁག་ཐེག་ཡིན།།

འོན་ཏང་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་ནོངས།།
སྣང་བ་ཟ་ཟི་ལྡང་འདྲ་བའི།།
ང་དང་ང་ཚོ་ཡུད་ཡུད་པོ།།
རྨི་ལམ་ཡིན་པ་ཞེ་གཅིག་ཡིན།།

སྐོར་ལམ་ནང་གི་ཨ་ཕྱི་མ།།
ལྷ་ཡི་ཕོ་ཉ་ཡིན་ངེས་འདྲ།།
རྐང་པ་གྱོལ་སྟངས་རེ་རེ་ལ།།
མ་ཎི་དུང་གི་བྱིན་རླབས་གདའ།།

བསྐལ་ཆེན་སྟོང་གི་འཆར་འགོད་ཅིག།
འགྲུབ་པའི་གདིང་ཚོད་ང་ལ་མེད།།
གྲོང་པའི་འདབ་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ལ།།
རེས་འགར་དཀར་རག་འབྱུག་ན་འདོད།།

ཟླ་བའི་ཐོད་དུ་ཐེམ་སྐས་ཤིག།
འཛུགས་རྒྱུའི་ནུས་པ་བདག་ལ་མེད།།
རྡོག་པའི་འོག་གི་རྐང་ལམ་འདིར།།
གད་དར་ཅུང་ཟད་བགྱི་ན་བསམ།།

Some aches and pains in my bones
hid together with my gray hair; 
I would lik to go 
to iron on the folds of my loose skin.

As for the way in which pure white appearances float, 
they are like pearls shining with light 
or the smiling white Tara, 
so it is certain that this is a dream.

But what is wrong with that? 
The moments of I and we, 
Which are like an optical illusion, 
Are just a dream.

A grandmother on the circumambulation path,
 must be a messenger of the gods, 
and her every deceilfulness step 
take blessed with thousand the mantras of Om Mani Padme Hum.

I have no confidence in the accomplishment 
of a plan for a thousand great aeons, 
but sometimes 
I wish
to anoint the village stūpa with white-wash.

I do not have the strength
to put up a ladder to the top of the moon, 
but I wish to sweep a little the pathway under my feet.

— ཁྱུང་ཨོ:རིག་འཛིན།