ཉོབ་ཤོས།

མགོ་མེ་ཡིས་ཚིག་ཀྱང་འཕུར་ལོང་མི་འདུག
ཉིན་གང་ལ་རྩིས་འཕྲུལ་དང་འཐབ་འཐབ་ཀྱི་ཐ་མ་ང་ཕམ་སོང་། བཙལ་བཙལ་གྱིས་ཐ་མ་རྙེད་ཚར་བའི་བརྙན་ཕབ་གལ་ཆེན་ཞིག་སླར་ཡང་བོར་ཏེ་ཚུ་ཚོད་གཉིས་ཀྱི་རིང་ལ་རག་མ་སོང་། ངས་བརྙན་འཁོར་བཟོ་སྤྱད་མོ་ཝེ་ལའི་ཧྥི་མེག་ཀར་ནང་སྒྲིག་གིན་སྒྲིག་གིན་འཇལ་བཞིན་ཡལ་སོང་གདོན་དེ།
གདོན་གྱིས་ཁྱེར་སོང་བ་ཨེ་ཡིན་ན། C སྒམ་དང་ D ཌེ་སྒམ་གཉིས་ཀའི་ནང་དུ་མི་འདུག མཐའ་མ་དེར་འུ་ཐུག་སྟེ་ལོག་ནས་འོངས། དེ་རིང་གི་གཟའ་ཉི་མ་དེ་ཉོབ་ཤོས་ཤིག་ཆགས་སོང་། མ་གཞི་དེང་སང་ང་ལ་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་སྤྲུལ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ནའང་ལས་ཉོག་ཚར་ས་མ་རེད། ལས་ཉོག་དེ་དག་རྣམ་པ་ཚོར་ཞུ་རྒྱུར། དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་བྱ་བ་ཞིག་མ་རེད། ཙག་ཙིག་རང་རེད། ཡ། ཡ།མགྱོགས་ཐུག་ཤོག་ཁུག་ཅིག་སྦངས་ནས་དོ་དགོང་ནམ་བསྐྱལ་དགོས་པ་འདྲ། །

ལྷག་དཀར།

དེ་རིང་ནི་ལྷག་པ་དཀར་པོ་རེད། 

རྩིས་ཡིག་རུལ་ཟད་ནས་བཤད་ན་ལྷག་པ་ནི་སྐྱེ་འགྲོའི་བླ་ལ་དབང་བའི་ལྷ་ཡིད་འོང་ཞིག་ཡིན་དང་འདྲེ་སྟོབས་ལྡན་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཁོ་པས་གནམ་རིམ་པ་དགུ་ཡི་ཡང་སྟེང་ནས་སྐྱེ་འགྲོ་དག་ལ་དངོས་གྲུབ་ཆར་དུ་བསྙིལ་ཞིང་བར་ཆད་ཐོག་ལྟར་འབེབས་ཀྱིན་ཡོད་ཟེར། འོན་ཀྱང་མིང་ལ་ཨ་ལ་དང་གྷོ་ཌི་གཏན་ནས་མི་ཟེར། 

དབུ་སེར་ནག་གི་འགྲེང་མི་ཐུན་མོང་གི་སྙམ་ལམ་དུ། ལྷག་པ་ནི་ཕ་མཐའ་བྲལ་བའི་སྒྱུ་སྐར་གྱི་སྐོར་ལམ་རིང་མོ་ན། གོམ་འགྲོས་གཅིག་གིས་བཞུད་ཀྱིན་པའི་གོ་ལ་རིལ་རིལ་ཞིག་གི་གོམ་སྒྲ་རེད། གོམ་སྟབས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་རྡོག་སྒྲ་རེད། རྡོག་སྒྲ་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གི་གསུམ་པ་དེ་རེད་ལ། གཟའ་ཆེན་ལྷག་པས་རིགས་ཞེན་གྱིས་ལྭ་བ་དཀར་པོ་བཀླུབས་པའི་ཉིན་མོ་རེད།

ཡང་གཅིག་ལྷག་པ་དཀར་པོ་ནི། གཞིས་ན་སྐྱེས་ཤིང་བྱེས་སུ་འབྱོར་བའི་གསར་འགྱུར་བ་ཞིག་རེད་ལ། བྱེས་སུ་སྐྱེས་ཤིང་ནུབ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡང་འབྱོར་བ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ལྷག་དཀར་ནི་མ་གི་བོད་ཀྱི་ཁྲོམ་སྲང་དུ་འཁྱར་བའི་སྤྲང་སློང་རེད་ལ། ཡར་གི་བླ་དཔོན་བཞུགས་གྲལ་ན་འཁོད་པའི་མི་དཔོན་རེད། ལྷག་དཀར་ནི་ཤོད་ཀྱི་ཁྲོམ་ས་ན་འཚོ་བའི་ཚོང་དཔོན་རེད་ལ། ཕུ་ཡི་རི་ལུང་ནས་བཞུགས་པའི་ཕྱུགས་རྫི་རེད། ལྷག་དཀར་ནི་ལྷ་དཀར་པོ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྙིང་ཡིན་ཞིང་། སྔོན་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་ནུས་མཐུ་རེད། ལྷག་དཀར་ནི་བཞུ་མི་ཐུབ་པའི་ལྷག་བསམ་ཀྱི་ཁ་བ་ཡིན་ལ། འཐོར་མི་སྲིད་པའི་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་ལག་རྡང་རིང་མོ་ཡིན། ད་རུང་ལྷག་དཀར་ནི་བྱང་འབྲོག་གི་འབྲོང་ཡིན་ཞིང་། རྩ་ཐང་གི་ནོར་ཡིན། ཕུག་གི་རྟེན་ཡིན་ལ་སྒོ་ཁའི་ཟོག་ཡིན། སྦྲང་དཀར་རྩམ་པ་ཡིན་ལ་འབྲུ་ཆང་སེར་མོ་ཡིན། འབྲི་མར་སེར་པོ་ཡིན་ལ་འབྲི་འོ་དཀར་མོ་ཡིན།

མདོར་ན་ལྷག་དཀར་ནི་ནམ་ཡང་དྲི་མས་མ་གོས་མི་གོས་གོས་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྲིད་ན་རིང་བའི་ལྷ་རྫས་ཁ་བཏགས་དཀར་པོ་ཉག་གཅིག་ཡིན།

བསྟན་པར་དགྲ་ལན་གསུམ་བྱུང་ཚུལ།

བསྟན་པར་དགྲ་ལན་གསུམ་བྱུང་ཚུལ།
    དང་པོ། 

སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་མ་མཐུན་པར་གྱུར་ནས་བརྩད་པའི་དབང་གིས་སོ་སོར་གྱེས་ནས་ཡོད་ཐོག། བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་གཤེས་ཀྱིས་རྒྱལསྲིད་འཛིན་སྐབས་ཁོའི་གཉེན་ཚན་རྒན་མོ་ཞིག་གིས་ནང་པའི་གཙུགས་ལག་ཁང་གི་གྷནྜི་བརྡུངས་བའི་སྒྲ་ཕཊ་ཊཱ་ཡ་སྟེ་མུ་སྟེགས་པའི་ཀླད་པ་འགེམས་ཞེས་པའི་དོན་དུ་གོ་བར་བསྙད་དེ་ནང་པའི་ཐོག་ཏུ་དམག་དྲངས། ཡུལ་དབུས་ནས་ཛ་ལན་དྷ་རའི་བར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་མང་པོ་བསྲེགས་པ་དང་ཆབས་གཅིག་དགེ་སློང་རྣམས་བསད་པ་དང་ཡུལ་གཞན་དུ་བྲོས་དགོས་པ་བྱུང་ཡོད། དེ་རྗེས་བྷངྒ་ལའི་རྒྱལ་པོ་འཕེལ་བྱེད་ཀྱིས་ཆོས་གཞིས་ཉམས་གསོ་བྱས་པ་དང་གནས་བརྟན་བསམ་རྫོགས་ཀྱིས་མངྒ་དྷར་ཆོས་གཞི་དྲུག་བཅུ་བཙུགས་ཏེ་བསྟན་པ་སླར་གསོས་ཡོད། དེའི་ཚེ་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་མོ་ཏཱ་ནའི་གྲོང་ཁྱེར་བཱ་ག་ད་ཟེར་བར་ཀླ་ཀློའི་ཆོས་ལ་དད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཧལ་ལུ་ཞེས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ནི་རྒྱ་གར་དབུས་སུ་ཀླ་ཀློ་བྱུང་བའི་ཐོག་མ་ཡིན།

    གཉིས་པ། 

རྒྱ་གར་དབུས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དྷརྨ་ཙནྡྲ་དང་ཏ་ཟིག་གི་རྒྱལ་པོ་ཁུ་ནུ་མམ་པ་ཏ་གཉིས་མཚམས་རེ་མཐུན་ལ་སྐབས་རེ་འཁྲུག། སྐབས་ཤིག་རྒྱལ་པོ་དྷརྨ་མ་ཙནྡྲས་གོས་སྲུབ་མེད་པ་ཞིག་ཆེད་མདངས་ཏ་ཟིག་རྒྱལ་པོར་ཕུལ་བ་ན། ལྟས་དབང་གིས་གོས་དེའི་བྲང་ཐད་དུ་འཐག་རིས་ལ་རྐང་རྗེས་འདྲ་བ་ཞིག་བྱུང་བས་ངན་སྔགས་བྱས་པའི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས། དེ་རྗེས་སླར་ཡང་ཤིང་ཏོག་མང་པོ་ཞིག་སྐྱེས་སུ་བསྐུར་སྐབས་སྟབས་མ་ལེགས་པར་བྲམ་ཟེའི་སྔགས་འཁོར་འཛུལ་བའི་ཤིང་འབྲས་ངང་ལག་ཞིག་སྐྱེས་ཀྱི་ནང་དུ་སོང་བ་ཏ་ཟིག་གི་རྒྱལ་པོས་མཐོང་ནས་ངན་སྔགས་བྱས་པར་སྙམ་ཏེ། དུ་རུ་ཀའི་དམག་དྲངས་ནས་མ་ག་ངྷའི་ཡུལ་བཅོམ་ཞིང་གཙུགས་ལག་ཁང་བཤིག ནཱ་ལེནྡྲ་ལ་ཡང་གནོན་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བཏང་ངོ་། དེ་རྗེས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རྒྱལ་པོ་སངས་རྒྱས་ཕྱོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་གཞན་དང་མཐུན་ཐབས་ཀྱིས་གྲོགས་སུ་བཀུག་སྟེ་དུ་རུ་ཀའི་དམག་ཕམ་པར་བྱས་རྗེས་ནང་ཆོས་ཉམས་གསོ་བྱས་སོ། །
    གསུམ་པ། 

ནཱ་ལེནྡྲའི་ལྷ་ཁང་དུས་སྟོན་ཞིག་གི་སྐབས་སུ་དགེ་ཚུལ་ཐ་ཤལ་བ་འགས་ཕྱི་རོལ་པའི་སྤྲང་པོ་གཉིས་ལ་ཁྲུས་ཁུ་གཏོར། སྒོ་གླེགས་ཀྱི་དབར་དུ་བཙིར། ཁྱི་རྦད་དེ་རྨུག་བཅུག་པར་དེ་གཉིས་རབ་ཏུ་ཁྲོས་ཏེ་ཉི་མ་བསྒྲུབས་ཏེ་ནང་ཆོས་རྩ་མེད་བཟོ་བར་ཐག་བཅད། གཅིག་གིས་འཚོ་བ་སྦྱར་ཏེ་གཞན་དེས་ཉི་མ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་འགྲུབ་སྟེ་ནཱ་ལེནྡྲ་སོགས་ནང་པའི་གཙུགས་ལག་ཁང་ ༨༤ པོ་ཐབས་ཅད་བསྲེགས་སོ། དེའི་རྐྱེན་པས་དེང་སང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཆ་བཅོ་ལྔ་ལས་གཅིག་ཙམ་ལས་མེད་པར་གྲགས། །

ལྷ་ཡི་འཁྲུངས་ས།

རིན་པོ་ཆེ།

ལྷ་ཡུལ་ཡོ་རོབ་གླིང་ན། །

ལྷ་ལས་ལྷ་ཁང་གཡར་ཏེ། །

ལྷ་མོ་ཞིག་དང་ལྷན་དུ། །

ལྷ་ཁྱེད་འཁྲུངས་ས་བསྐྱོན་འདུག །

ལྷ་རྒྱན་རིག་ལྔས་མཛེས་པའི། །

ལྷ་མོ་སྒེག་ལྡན་ཟུང་གིས། །

ལྷ་མཆོག་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ལ། །

ལྷ་ཡི་བསྙེན་བཀུར་ཞུས་འདུག །

ལྷ་རོལ་རྔ་གླིང་ཁྲོད་དུ། །

ལྷ་དར་སྐུ་ལ་གསོལ་བཞིན། །

ལྷ་མིན་མི་ལས་འདས་པའི། །

ལྷ་ཡི་གཉེན་སྟོན་བྱས་འདུག །

ལྷ་ཆེན་ཡིན་དབང་འགུག་པའི། །

ལྷ་མོ་སྒྲོལ་མ་དཀར་མོ། །

ལྷ་ཁྱོས་ཁབ་ཏུ་བཞེས་དུས། །

ལྷ་མཆོག་སྟོན་པ་དགྱེས་སོང་། །

སྤྲུལ་སྐུ་ཨོ་རྒྱན་ཉི་མས་ཨིན་ཇི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་འཁྲུངས་ས་བསྐྱོན་སྐབས་ཕུལ།

ལོ་ན་རྒན་ཤོས་ཀྱི་མི།

ཨན་ཊི་ས་ཁཝིག་ཆ་ན་{Antisa Khvichava}ནི་རྗོར་རྗི་ཡའི་ནུབ་ཊབྷི་ལི་སི་ནས་སྤྱི་ལེ་༣༧༠ ཐམ་པའི་བར་ཐག་ཆོད་པའི་ས་ཆི་ནོ་ཞེས་པའི་གྲོང་གསེབ་ནས་ཡིན། ཁོང་མོ་༢༠༡༠ ལོར་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་༡༣༠ ཐམ་པ་འཁོར་བའི་དགའ་སྤྲོའི་བཙས་སྟོན་མལ་ཁྲི་དྲོན་མོའི་སྟེང་དུ་ཞུས་ཡོད། ཨ་ཕྱི་ལགས་ཁོང་ནི་སའི་གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་གི་འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་ན་རྒན་ཤོས་དེ་ཡིན་འདུག་ཀྱང་། བར་ལམ་སྐྱེས་ཚེས་ལག་འཁྱེར་བོར་སྟོར་ཤོར་སྟབས་ལོ་ངོ་བཅུ་དྲུག་གི་རིང་ལ་ཁོང་མོའི་

སྐྱེས་ལོ་༡༨༨༠ ཡན་མན་ཡིན་པ་ཁ་གསལ་བྱུང་མེད། འོན་
ཀྱང་སོ་ཝེ་ཊིའི་(ར་ཤི་ཡིའི་དམར་པོའི་སྐབས་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་ཁག་)དུས་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རྙིང་པའི་ཁྲོད་ནས་ཁོང་མོ་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཕྱེད་ཕྱི་མའི་ནང་སྐྱེས་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་བྱུང་ཡོད། རྒྱུན་ལྡན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་ད་ལྟ་ལོ་ན་༧༠ ལ་སོན་པའི་ཁོང་མོའི་བུ་རྒན་པ་དེ་སྐྱེ་སྐབས་མོ་རང་ལོ་ན་དྲུག་ཅུ་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཚར་དགོས།
གང་ལྟར་ད་སྐབས་ཨ་ཕྱི་ཨན་ཊི་ས་ཁཝིག་ཆ་ན་ལ་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་སྟེ་བུ་དང་། ཚ་བོ་༡༠། ཡང་ཚ་༡༢། ཡང་ཚའི་བུ་ཕྲུག་༦ བཅས་ཡོད་འདུག
མདོ་དོན་ཨ་ཕྱི་ཨན་ཊི་ས་ཁཝིག་ཆ་ན་ལགས་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༨༨༠། ཟླ་བ་༧། ཚེས་༨ ལ་སྐྱེས་ཤིང་ཨ་ཕྱིས་གསུངས་ན་ཁོང་མོའི་མི་ཚེ་གང་པོ་བདེ་ཐང་ངང་བསྐྱལ་རྒྱུ་བྱུང་བ་དང་། མོ་རང་ལོ་ངོ་༨༥ མ་ཟིན་བར་ཨ་ཤོམ་གཏོག་སར་ལས་ཀ་བྱས་པ་ཡིན་གསུངས་ཡོད།
ཡིན་ནའང་དེང་སྐབས་རྒན་ཆོས་རིག་པའི་ལྷན་ཚོགས་{The Gerontology Research Group }ཀྱིས་ལོ་ན་༡༡༤ ལོན་པའི་ཧྥརན་སིའི་ཨ་ཕྱི་ཨཱུ་རྗེན་ནཱས་བྷུ་ལེན་ཆར་ཌི་{Eugenie Blanchard}ལགས་ནི་ས་སྟེང་འདིའི་ལོ་ན་རྒན་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག །

སྒོ་ང་ཉོས་པ།

སྒོ་ང་ཉོས་པ། བདག་མོས་རང་གི་ཁྱོ་བོར། “ཁྱེད་རང་ཁྲོམ་དུ་ཕེབས་ནས་ང་ལ་འོ་མ་སྒམ་གཅིག་ཉོ་རོགས། གལ་ཏེ་ཁོང་ཚོར་སྒོ་ང་ཡོད་ན་དྲུག་བསྣམས་ཕེབས་དང་།” ཞེས་མངགས། ཁྱོ་བོས་ཡུན་རིང་མ་འགོར་བར་འོ་མ་སྒམ་དྲུག་ཁྱེར་ནས་ནང་དུ་སླེབས། ཆུང་མས། “ཨ། དཀོན་མཆོག་མཁྱེན། ག་རེ་བྱས་ནས་འོ་མ་སྒམ་དྲུག་ཉོས་ནས་ཡོང་བ་ཡིན།” ཞེས་དྲིས་པར། ཁྱོ་བོས། “ཁོང་ཚོ་ལ་སྒོ་ང་འདུག་གདའ།” ཞེས་ལན་བཏབ།
སྤྲུལ་སྐུ་ཁྲི་འདོན།
དགོན་པའི་ལས་བྱེད་མ་འབྱོར་བའི་སྔོན་དེར། ཨ་མས་བུ་བསྟན་འཛིན་ལ། “ཞྭ་མོ་སེར་མོ་དྲེག་པ་ཅན་དེ་ངའི་ཡིན་ལོབ་ཨ། ཤུག་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ངའི་ཡིན་ལོབ། ད་རུང་ལྟོས་གདའ། ང་མེད་ཤུལ་རིང་དགོན་པ་བདེ་འཚམས་ཡིན་པེ་དྲིས་ཨ། ཨ་མའི།” ཞེས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གདམས། ཅུང་མ་འགོར་བར་དགོན་པའི་ལས་སྣེ་བ་དག་ཕེབས་ཏེ་སྐུ་གོང་མའི་སྐུ་ཆས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་འཕགས་པའི་མདུན་དེར་བཀྲམ་བཞིན་པའི་སྐབས་སྤྲུལ་སྐུས་རང་འགུལ་གྱིས། “ཨ་མས་ཞྭ་མོ་སེར་མོ་དྲེག་པ་ཅན་དེ་མོ་རང་གི་ཡིན་ལབ་སོང་། ཤུག་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དེ་ཡང་མོ་རང་གི་ཡིན་ལབ་སོང་། ད་རུང་མོ་རང་མེད་ཤུལ་རིང་དགོན་པ་བདེ་འཚམས་ཡིན་་པེ་ཟེར་ལབ་རོགས་གྱིས་གསུངས་སོང་”ཞེས་ངག་སྐྱོར་མ་ཎི་བཏོན་པ་བཞིན་བྱས།

ལྷ་བབས་དུས་ཆེན།

ལྷ་བབས་དུས་ཆེན།

ཧོར་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་ཉེར་གཉིས་ཉིན་མོ་ནི། ཡུམ་སྒྱུ་མ་ལྷ་མཛེས་མ་ལྷ་ཡུལ་དུ་ལྷའི་བུ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་ཡོད་པ་དེར་དྲིན་ལན་གསབ་སླད་སྟོན་པ་ལྷ་གནས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཆོས་གསུང་བཞིན་དབྱར་གནས་ཀྱང་མཛད། སྐབས་དེར་མི་ཡུལ་ནས་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་སྟོན་པ་མཆོག་མཇལ་བར་རིངས་ཏེ་མཽ་གལ་བུ་བརྒྱུད་དེ་རྒྱལ་བ་མི་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་འབྱོན་པར་གསོལ་འདེབས་ནན་ཏན་ཞུས་དོན་བཞིན། རྒྱལ་བ་ལྷ་ལས་མི་ཡུལ་དུ་བབས་གནང་བའི་དུས་ཚེས་ཁྱད་པར་ཡིན་སྟབས་མཆོག་གསུམ་བླ་རུ་བཀུར་བའི་ནང་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་ཉིན་འདིར་"ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་"སྲུང་བརྩི་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་མཚོན་ན་དུས་རབས་བདུན་པ་བརྒྱད་པ་ནས་བཟུང་ནང་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཟིན་ཡོད་གཤིས། ད་བར་སྤྱི་སྒེར་ཚང་མས་རང་རང་གི་འཁོས་ཀ་ལ་ལྟོས་པའི་དུས་ཆེན་སྲུང་བརྩི་མ་ཉམ་པར་ཞུ་བཞིན་ཡོད།